Hướng dẫn làm thủ tục nhập khẩu nông sản về Việt Nam

Thủ tục nhập khẩu nông sản vào Việt Nam là hoạt động kinh doanh phổ biến và tiềm năng, đặc biệt với các mặt hàng như hạt điều, tiêu, đậu phộng, nghệ, vừng… Tuy nhiên, để đưa một lô hàng nông sản từ nước ngoài về Việt Nam hợp pháp – nhanh chóng – tiết kiệm chi phí, doanh nghiệp cần nắm vững các quy trình pháp lý, thủ tục hải quan và kiểm dịch thực vật.

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ toàn bộ quy trình nhập khẩu nông sản từ A đến Z!

Chính sách nhập khẩu nông sản vào Việt Nam

1. Căn cứ pháp lý

Việc nhập khẩu nông sản vào Việt Nam được điều chỉnh bởi nhiều văn bản pháp luật khác nhau, bao gồm:

• Luật thuế giá trị gia tăng số 13/2008/QH12 ngày 03/06/2008.
• Các Thông tư của Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn:
  • 40/2016/TT-BNNPTNT ngày 27/12/2016
  • 04/2017/TT-BNNPTNT ngày 14/02/2017
  • 11/2021/TT-BNNPTNT ngày 20/09/2021
• Các Nghị định và thông tư liên quan đến thuế và kiểm dịch:
  • 38/2015/TT-BTC ngày 25/3/2015 (sửa đổi bởi 39/2018/TT-BTC ngày 20/4/2018)
  • Nghị định 15/2018/NĐ-CP ngày 02/02/2018
  • Nghị định 128/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020
  • Nghị định 85/2019/NĐ-CP ngày 14/11/2019

Những văn bản này quy định rõ về các thủ tục thuế, kiểm dịch, truy xuất nguồn gốc và các yêu cầu kỹ thuật cần thiết khi nhập khẩu nông sản.

2. Lưu ý quan trọng khi nhập khẩu nông sản vào Việt Nam

Khi nhập khẩu nông sản, cần lưu ý các điểm sau:

• Nước xuất khẩu phải nằm trong danh sách được phép xuất thực phẩm có nguồn gốc thực vật vào Việt Nam.
• Nông sản là đối tượng không chịu thuế GTGT nếu đáp ứng quy định tại Luật thuế GTGT.
• Phải khai báo kiểm dịch thực vật nếu hàng hóa thuộc diện kiểm dịch.
• Nếu nông sản thuộc nhóm thực phẩm, phải tự công bố sản phẩm hoặc đăng ký kiểm tra ATTP (an toàn thực phẩm).
• Phải thực hiện truy xuất nguồn gốc, đặc biệt theo yêu cầu tại Nghị định 15/2018/NĐ-CP.
• Cần xác định chính xác mã HS (mã phân loại hàng hóa) để áp đúng thuế suất và tránh vi phạm.

Xem thêm: Quy trình xin Giấy kiểm dịch thực vật nhập khẩu [Cập nhật mới nhất]

Những lưu ý nêu trên là yếu tố then chốt để đảm bảo quá trình nhập khẩu thuận lợi, hợp pháp và tránh rủi ro.

Xác định mã HS (HS code) cho hàng nông sản

1. Vì sao xác định mã HS cho mặt hàng nông sản lại quan trọng?

Mỗi sản phẩm đều có mã HS riêng biệt, phản ánh bản chất, thành phần, tình trạng chế biến hoặc mục đích sử dụng của hàng hóa.

Việc xác định đúng mã HS là yêu cầu bắt buộc trong thủ tục hải quan. Nó giúp:

• Tính đúng mức thuế nhập khẩu, thuế VAT, hoặc thuế chống bán phá giá (nếu có).
• Xác định hàng hóa có thuộc diện quản lý chuyên ngành hay không (kiểm dịch, kiểm tra chất lượng, an toàn thực phẩm…).
• Tránh rủi ro bị áp sai mã, xử phạt hành chính hoặc kéo dài thời gian thông quan.

Việc khai sai mã HS có thể dẫn đến việc bị truy thu thuế, phạt chậm nộp, hoặc thậm chí bị cơ quan hải quan tạm giữ hàng để kiểm tra lại. Vì vậy, xác định chính xác mã HS không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí và thời gian.

2. Một số mã HS tham khảo cho các loại nông sản phổ biến

Dưới đây là bảng tổng hợp một số nhóm hàng nông sản và mã HS thường được áp dụng:

Lưu ý: Các mã trên chỉ mang tính chất tham khảo. Mỗi lô hàng cụ thể cần căn cứ thêm vào trạng thái sản phẩm, hình thức chế biến, thành phần tạo nên sản phẩm, nguồn gốc xuất xứ…

Nếu chưa có kinh nghiệm, bạn nên tham khảo ý kiến từ đơn vị tư vấn hải quan chuyên nghiệp hoặc liên hệ trực tiếp đến Mison Trans.

Hồ sơ cần chuẩn bị khi làm thủ tục nhập khẩu nông sản

Theo Thông tư 38/2015/TT-BTC (được sửa đổi bởi Thông tư 39/2018/TT-BTC), khi nhập khẩu nông sản vào Việt Nam, doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ các chứng từ sau:

• Tờ khai hải quan
• Hợp đồng mua bán (Sale contract)
• Hóa đơn thương mại (Commercial invoice)
• Danh sách đóng gói (Packing list)
• Vận đơn (Bill of lading)
• Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O – nếu có)
• Giấy kiểm dịch thực vật (nếu thuộc diện kiểm dịch)

Ngoài ra, một số mặt hàng nông sản đặc thù có thể yêu cầu thêm:

• Giấy chứng nhận kiểm nghiệm chất lượng, an toàn thực phẩm (nếu thuộc diện quản lý chuyên ngành)

Quy trình làm kiểm dịch thực vật cho nông sản nhập khẩu

Khi nhập khẩu các sản phẩm có nguồn gốc thực vật, doanh nghiệp bắt buộc phải thực hiện thủ tục kiểm dịch thực vật. Đây là một bước quan trọng để đảm bảo an toàn sinh học và tuân thủ đúng quy định pháp luật Việt Nam.

Dưới đây là các bước thực hiện:

Bước 1: Khai báo hồ sơ kiểm dịch

Doanh nghiệp thực hiện khai báo kiểm dịch trực tuyến tại Cổng thông tin một cửa quốc gia:
https://vnsw.gov.vn

Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ xin kiểm dịch

Hồ sơ bao gồm các loại giấy tờ sau:

• Hồ sơ nhập khẩu (tờ khai hải quan, hợp đồng, hóa đơn…)
  Giấy đăng ký kiểm dịch thực vật
• Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật của nước xuất khẩu (bản gốc – Phytosanitary Certificate)
• Giấy phép kiểm dịch thực vật nhập khẩu (nếu có – bản chính hoặc bản sao)

Bước 3: Nộp hồ sơ tại Chi cục kiểm dịch thực vật

Doanh nghiệp có thể nộp hồ sơ:

• Trực tiếp tại Chi cục kiểm dịch thực vật nơi hàng về
• Qua hình thức trực tuyến hoặc thông qua đại lý hải quan

Sau khi tiếp nhận, Chi cục sẽ xác minh thông tin, ký tên và trả lại giấy đăng ký kiểm dịch để doanh nghiệp thực hiện bước tiếp theo.

Bước 4: Mở tờ khai nhập khẩu và lấy mẫu kiểm dịch

Khi hàng cập cảng, doanh nghiệp làm thủ tục mở tờ khai như bình thường và nộp giấy đăng ký kiểm dịch kèm theo chứng từ. Chi cục sẽ cử cán bộ lấy mẫu kiểm tra thực tế tại cảng.

Nếu hồ sơ hợp lệ và hàng hóa không có dấu hiệu vi phạm, cán bộ kiểm dịch sẽ cấp giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật (trong vòng 1 – 3 ngày làm việc).

Bước 5: Nhận chứng thư kiểm dịch và nộp cho cơ quan hải quan

Khi đã có giấy chứng nhận kiểm dịch, doanh nghiệp bổ sung giấy này vào bộ hồ sơ để hoàn tất thủ tục thông quan. Đây là cơ sở pháp lý để hàng hóa được phép nhập khẩu chính thức vào Việt Nam.

Lưu ý: Kiểm dịch thực vật là khâu bắt buộc và cần chuẩn bị kỹ từ trước khi hàng về cảng. Doanh nghiệp nên chủ động tra cứu quy định hoặc tham khảo đơn vị dịch vụ hải quan uy tín để đảm bảo tiến độ thông quan và tránh phát sinh chi phí lưu kho không cần thiết.

Quy trình làm thủ tục nhập khẩu nông sản: 5 bước cần biết

Việc nhập khẩu nông sản không chỉ đơn thuần là vận chuyển hàng từ nước ngoài về mà còn phải thực hiện đầy đủ thủ tục hải quan và kiểm dịch theo quy định pháp luật Việt Nam. Dưới đây là quy trình 5 bước cơ bản:

Bước 1: Khai tờ khai hải quan

Doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ gồm: hợp đồng, hóa đơn, packing list, vận đơn, chứng nhận xuất xứ (nếu có), giấy báo hàng đến và xác định mã HS. Sau đó, kê khai thông tin qua hệ thống hải quan điện tử.

Lưu ý:

• Cần tránh các lỗi thường gặp như khai sai mã HS, thiếu thông tin hoặc kê khai muộn.
• Nếu sai sót trên tờ khai, một số trường hợp không được phép sửa, dễ dẫn đến việc phải khai lại từ đầu, ảnh hưởng tiến độ thông quan.

Tờ khai có giá trị sử dụng trong 30 ngày kể từ ngày hàng về cảng. Nếu quá hạn, doanh nghiệp phải khai lại từ đầu.

Bước 2: Đăng ký kiểm dịch thực vật

Việc đăng ký kiểm dịch thực vật thực hiện trực tuyến trên Cổng thông tin một cửa quốc gia (https://vnsw.gov.vn). Sau khi đăng ký thành công, cơ quan kiểm dịch sẽ tiếp nhận hồ sơ và cấp giấy hẹn kiểm tra.

Bước 3: Mở tờ khai hải quan

Sau khi khai báo xong, hệ thống hải quan sẽ phân luồng (xanh – vàng – đỏ) và cho phép mở tờ khai. Doanh nghiệp cần chuẩn bị bộ hồ sơ bản cứng để nộp cho cán bộ hải quan tại cảng, đồng thời phối hợp làm thủ tục kiểm tra nếu được yêu cầu.

Lưu ý: Việc mở tờ khai phải được thực hiện trong vòng 15 ngày kể từ ngày khai báo. Nếu quá hạn, doanh nghiệp sẽ phải nộp phạt và có thể bị xử lý thêm tùy từng trường hợp.

Bước 4: Thông quan hàng hóa

Nếu không có vướng mắc, cơ quan hải quan sẽ chấp thuận thông quan và cấp giấy phép đưa hàng ra khỏi cảng. Tuy nhiên, trước khi hàng được phép thông quan chính thức, doanh nghiệp bắt buộc phải hoàn tất kiểm dịch thực vật và có chứng thư kiểm dịch do Chi cục kiểm dịch cấp.

Chỉ sau khi có chứng thư này, hải quan mới hoàn tất quá trình thông quan.

Bước 5: Đưa hàng về kho bảo quản và sử dụng

Sau khi thông quan thành công, hàng hóa được đưa về kho hoặc phân phối theo nhu cầu của doanh nghiệp.

Trên đây là 5 bước chuẩn để làm thủ tục nhập khẩu nông sản. Mỗi bước đều cần điều kiện riêng, nếu chưa nắm rõ quy trình, doanh nghiệp nên:

• Liên hệ cơ quan chức năng để được hướng dẫn trực tiếp
• Hoặc sử dụng dịch vụ khai thuê hải quan chuyên nghiệp để tránh sai sót, rủi ro

Những lưu ý khi nhập khẩu nông sản vào Việt Nam

1. Phải nắm vững mã HS ngay từ đầu

• Mã HS ảnh hưởng trực tiếp đến thuế suất, chính sách kiểm dịch, giấy phép chuyên ngành và mức độ kiểm tra của hải quan.
• Sai mã HS = có thể bị truy thu thuế, nộp phạt, thậm chí bị giữ hàng.
• Nếu phân vân giữa 2 mã gần nhau, nên tham khảo chuyên gia hoặc xin xác nhận trước từ hải quan.

Mẹo: Lưu giữ hồ sơ các lô hàng đã nhập thành công trước đó làm mẫu để tra cứu về sau.

2. Kiểm tra kỹ lô hàng trước khi xếp container

• Rất nhiều doanh nghiệp nhập khẩu nông sản bị sự cố chất lượng, mốc, sâu hại, lẫn tạp chất… dẫn đến không đạt yêu cầu kiểm dịch tại cảng.
• Hãy yêu cầu báo cáo kiểm định chất lượng tại nước xuất khẩu, hình ảnh thực tế khi đóng hàng, niêm phong container cẩn thận.
• Nếu có điều kiện, nên sử dụng dịch vụ giám định độc lập tại đầu xuất (ví dụ: SGS, Intertek…).

3. Chủ động đặt lịch kiểm dịch sớm

• Thời gian chờ kiểm dịch thực vật có thể kéo dài, đặc biệt khi cảng đông hoặc vào mùa vụ nông sản cao điểm.
• Việc đăng ký trước kiểm dịch online tại vnsw.gov.vn càng sớm thì càng tiết kiệm thời gian lưu container tại cảng.

4. Luôn chuẩn bị chứng từ bản chính, rõ ràng

• Chứng thư kiểm dịch từ nước xuất khẩu (phytosanitary certificate) nên là bản gốc, không rách, không scan.
• Hóa đơn, packing list, hợp đồng nên trùng khớp từng chi tiết với thông tin khai báo hải quan.
• Nếu xin C/O để hưởng thuế ưu đãi, cần đảm bảo chứng từ chính xác và hợp lệ đúng mẫu theo từng hiệp định.

5. Cẩn trọng với chi phí phát sinh

• Hàng không được kiểm dịch/khai báo kịp thời sẽ bị phạt lưu container, lưu bãi (có thể lên đến hàng triệu đồng/ngày).
• Nếu khai báo sai mà phải làm lại tờ khai, bạn có thể phải mất vài ngày, ảnh hưởng tiến độ giao hàng và uy tín với đối tác.

6. Hợp tác với đơn vị dịch vụ hải quan có kinh nghiệm

• Nhất là khi bạn nhập khẩu lô hàng đầu tiên hoặc mặt hàng có rủi ro kiểm tra chuyên ngành cao. Giúp bạn: Tư vấn đúng mã HS, thuế suất; Chuẩn bị bộ hồ sơ trọn gói; Giải trình nhanh khi có vấn đề phát sinh

Nhập khẩu nông sản không chỉ là việc vận chuyển hàng hóa qua biên giới, mà là một chuỗi thủ tục đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng, hiểu biết pháp lý và kinh nghiệm thực tế. Chỉ cần một sai sót nhỏ trong mã HS, thiếu sót chứng từ hoặc chậm trễ kiểm dịch… cũng có thể khiến lô hàng bị ách tắc, phát sinh chi phí lớn hoặc thậm chí bị từ chối thông quan.

Hy vọng bài viết này đã giúp bạn nắm được quy trình nhập khẩu nông sản một cách rõ ràng và hệ thống. Nếu bạn đang tìm kiếm đơn vị hỗ trợ thủ tục trọn gói, tư vấn mã HS, kiểm dịch, khai báo hải quan hoặc gặp khó khăn khi nhập khẩu mặt hàng nông sản, hãy liên hệ ngay Mison Trans – Dịch vụ xuất nhập khẩu trọn gói nông sản uy tín, chuyên nghiệp để được đồng hành từ A đến Z.

___________________

MISON TRANS – DỊCH VỤ HẢI QUAN – VẬN CHUYỂN QUỐC TẾ

• Head Office: 200 QL13 (Cũ), Khu phố 1, Phường Hiệp Bình, TP. Hồ Chí Minh
• Văn phòng HCM: 13 Đường số 7, KDC Cityland Center Hills, Phường Hạnh Thông, TP. Hồ Chí Minh
• Chi nhánh Hà Nội: Tầng 9 Tòa Minori, Số 67A Phố Trương Định, Phường Trương Định, Quận Hai Bà Trưng, TP. Hà Nội
• Hotline: 1900 63 63 48
• Email: cs1@misontrans.com