Xuất nhập khẩu tại chỗ là hình thức hàng hóa được giao, nhận ngay trên lãnh thổ Việt Nam nhưng vẫn phải thực hiện thủ tục hải quan xuất khẩu và nhập khẩu theo quy định.
Hình thức này thường phát sinh trong các giao dịch gia công, sản xuất xuất khẩu hoặc mua bán có sự tham gia, chỉ định của thương nhân nước ngoài. Do hàng hóa không phải vận chuyển ra khỏi Việt Nam rồi nhập khẩu trở lại, doanh nghiệp có thể rút ngắn thời gian giao nhận và giảm một số chi phí logistics.
Tuy nhiên, xuất nhập khẩu tại chỗ không đơn thuần là hoạt động mua bán nội địa. Doanh nghiệp vẫn phải xác định đúng đối tượng hàng hóa, loại hình tờ khai, hồ sơ hải quan, chính sách thuế và thời điểm giao nhận hàng.
Xuất nhập khẩu tại chỗ là gì?
Theo quy định hiện hành, hàng hóa xuất nhập khẩu tại chỗ là hàng hóa được giao, nhận tại Việt Nam nhưng thuộc trường hợp phải thực hiện thủ tục hải quan xuất khẩu tại chỗ và nhập khẩu tại chỗ.
Một giao dịch thường có các bên sau:
- Doanh nghiệp xuất khẩu tại chỗ tại Việt Nam.
- Doanh nghiệp nhập khẩu tại chỗ tại Việt Nam.
- Thương nhân nước ngoài đặt hàng, mua hàng hoặc chỉ định việc giao hàng.
Hàng hóa không nhất thiết phải đi qua biên giới nhưng vẫn phải mở tờ khai hải quan tương ứng. Giao dịch chỉ được xem là hoàn thành thủ tục hải quan khi cả tờ khai xuất khẩu tại chỗ và tờ khai nhập khẩu tại chỗ đều đã hoàn tất.
Quy định hiện hành về xuất nhập khẩu tại chỗ được cập nhật tại Luật Hải quan và Nghị định 167/2025/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 08/2015/NĐ-CP. Nghị định 167/2025/NĐ-CP được ban hành ngày 30/06/2025 và có hiệu lực chung từ ngày 15/08/2025; riêng nội dung sửa đổi Điều 35 về xuất nhập khẩu tại chỗ được áp dụng từ ngày 01/07/2025.
Ví dụ về xuất nhập khẩu tại chỗ
Công ty A tại Bình Dương nhận gia công linh kiện điện tử cho một thương nhân Nhật Bản. Sau khi hoàn thành sản xuất, thương nhân Nhật Bản chỉ định Công ty A giao hàng trực tiếp cho Công ty B tại Việt Nam.
Trong giao dịch này:
- Công ty A thực hiện thủ tục xuất khẩu tại chỗ.
- Công ty B thực hiện thủ tục nhập khẩu tại chỗ.
- Hàng hóa được giao tại Việt Nam theo chỉ định của thương nhân Nhật Bản.
- Hai doanh nghiệp phải phối hợp khai báo và hoàn thành các tờ khai hải quan tương ứng.
Mặc dù hàng hóa không rời khỏi lãnh thổ Việt Nam, giao dịch vẫn phát sinh nghĩa vụ về hải quan, thuế, hóa đơn và lưu trữ chứng từ.
Những trường hợp nào được thực hiện xuất nhập khẩu tại chỗ?
Không phải mọi giao dịch có yếu tố thương nhân nước ngoài đều mặc nhiên được áp dụng hình thức xuất nhập khẩu tại chỗ.
Theo quy định mới, hàng hóa xuất nhập khẩu tại chỗ phải thuộc trường hợp được pháp luật hải quan quy định, trong đó có hàng hóa được gia công tại Việt Nam và được thương nhân nước ngoài đặt gia công bán hoặc chuyển giao cho tổ chức, cá nhân tại Việt Nam.
Trước khi mở tờ khai, doanh nghiệp nên kiểm tra:
- Bản chất của hợp đồng mua bán hoặc hợp đồng gia công.
- Vai trò của thương nhân nước ngoài trong giao dịch.
- Bên được chỉ định nhận hàng tại Việt Nam.
- Mục đích sử dụng hàng hóa của bên nhập khẩu.
- Loại hình hải quan của doanh nghiệp xuất khẩu và nhập khẩu.
- Chính sách quản lý chuyên ngành áp dụng đối với mặt hàng.
Trường hợp cấu trúc giao dịch không phù hợp, cơ quan hải quan có thể yêu cầu doanh nghiệp điều chỉnh loại hình khai báo hoặc bổ sung hồ sơ chứng minh.
Lợi ích của xuất nhập khẩu tại chỗ
Hình thức xuất nhập khẩu tại chỗ này đang dần phổ biến đối các chủ doanh nghiệp, tuy nhiên không phải ai cũng rõ những điểm cộng của hình thức xuất khẩu mới này mang lại:
- Rút ngắn thời gian giao hàng: Hàng hóa được giao trực tiếp giữa các doanh nghiệp tại Việt Nam, không phải vận chuyển ra nước ngoài rồi nhập khẩu trở lại.
- Giảm chi phí logistics quốc tế: Doanh nghiệp có thể hạn chế chi phí vận tải quốc tế, bảo hiểm, lưu kho tại cảng và một số chi phí phát sinh liên quan đến hành trình xuyên biên giới.
- Thuận lợi cho hoạt động sản xuất: Nguyên liệu, linh kiện hoặc thành phẩm có thể được chuyển nhanh đến doanh nghiệp nhận hàng để tiếp tục sản xuất, gia công hoặc thực hiện dự án.
- Có thể áp dụng chính sách thuế tương ứng: Tùy từng loại hình, mục đích sử dụng hàng hóa và điều kiện hồ sơ, doanh nghiệp có thể được áp dụng chính sách thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu hoặc thuế GTGT tương ứng.
Việc áp dụng thuế suất 0% hoặc chính sách miễn thuế không diễn ra tự động. Doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ điều kiện về hợp đồng, hóa đơn, chứng từ thanh toán, tờ khai hải quan và chứng từ giao nhận.
Quy định mới về xuất nhập khẩu tại chỗ
Theo quy định được cập nhật tại Nghị định 167/2025/NĐ-CP:
- Hàng hóa xuất nhập khẩu tại chỗ phải làm thủ tục hải quan.
- Doanh nghiệp có thể giao, nhận hàng trước rồi làm thủ tục hải quan hoặc hoàn thành thủ tục trước khi giao, nhận hàng, tùy trường hợp.
- Hàng hóa chịu sự kiểm tra, giám sát hải quan trong quá trình giao nhận và làm thủ tục.
- Giao dịch chỉ hoàn thành khi cả tờ khai xuất khẩu tại chỗ và tờ khai nhập khẩu tại chỗ đã hoàn thành thủ tục.
- Địa điểm, thời hạn và phương thức giao nhận phải thực hiện theo chỉ định của thương nhân nước ngoài và được thông báo cho cơ quan hải quan theo quy định.
Do đó, hai doanh nghiệp không nên tự giao hàng mà chưa thống nhất trước về số tờ khai, địa điểm nhận hàng, thời gian khai báo và bộ chứng từ đối ứng.
Hồ sơ xuất nhập khẩu tại chỗ gồm những gì?
Bộ hồ sơ cụ thể phụ thuộc vào mặt hàng, loại hình doanh nghiệp và bản chất giao dịch. Thông thường, doanh nghiệp cần chuẩn bị:
1. Hồ sơ thương mại
- Hợp đồng mua bán hoặc hợp đồng gia công với thương nhân nước ngoài.
- Văn bản hoặc nội dung chỉ định giao hàng tại Việt Nam.
- Commercial Invoice hoặc hóa đơn phù hợp với giao dịch.
- Packing List.
- Đơn đặt hàng hoặc phụ lục hợp đồng, nếu có.
- Chứng từ thanh toán theo thỏa thuận.
2. Hồ sơ hải quan
- Tờ khai xuất khẩu tại chỗ.
- Tờ khai nhập khẩu tại chỗ.
- Chứng từ giao nhận hàng hóa.
- Phiếu xuất kho, biên bản bàn giao hoặc chứng từ vận chuyển nội địa.
- Bảng kê nguyên liệu, sản phẩm hoặc định mức đối với loại hình gia công, sản xuất xuất khẩu.
3. Hồ sơ hàng hóa
Tùy từng mặt hàng, doanh nghiệp có thể phải bổ sung:
- Catalogue hoặc tài liệu kỹ thuật.
- Hình ảnh và thông số sản phẩm.
- Kết quả phân loại hoặc tài liệu xác định mã HS.
- Giấy phép nhập khẩu.
- Hồ sơ kiểm tra chất lượng.
- Chứng nhận hoặc công bố hợp quy.
- Hồ sơ kiểm dịch, an toàn thực phẩm hoặc quản lý chuyên ngành khác.
Doanh nghiệp có thể gửi tên hàng, catalogue, hình ảnh, mã HS dự kiến, Invoice và Packing List để Mison Trans kiểm tra sơ bộ thủ tục, chính sách thuế và rủi ro hồ sơ trước khi khai báo.
Gửi thông tin cơ bản về lô hàng để Mison Trans hướng dẫn bộ chứng từ cần chuẩn bị, mã HS/chính sách cần kiểm tra và các bước nhập khẩu phù hợp. Có checklist hồ sơ rõ ràng Biết cần chuẩn bị gì trước khi hàng về Hạn chế sai sót khi mở tờ khai Được tư vấn theo từng bước Phù hợp với doanh nghiệp nhập khẩu lần đầu hoặc chưa có kinh nghiệm chứng từ.
Lần đầu nhập khẩu, chưa biết cần chuẩn bị hồ sơ gì?
Quy trình xuất nhập khẩu tại chỗ
Bước 1: Kiểm tra điều kiện áp dụng
Doanh nghiệp cần rà soát hợp đồng và luồng giao dịch để xác định hàng hóa có thuộc trường hợp được phép thực hiện xuất nhập khẩu tại chỗ hay không.
Các nội dung cần làm rõ gồm:
- Ai là bên bán và bên mua theo hợp đồng?
- Thương nhân nước ngoài có chỉ định giao hàng tại Việt Nam hay không?
- Bên nào mở tờ khai xuất khẩu?
- Bên nào mở tờ khai nhập khẩu?
- Hàng hóa được sử dụng cho mục đích gì?
- Mặt hàng có thuộc diện quản lý chuyên ngành hay không?
Bước 2: Thống nhất bộ chứng từ giữa các bên
Doanh nghiệp xuất khẩu và nhập khẩu tại chỗ cần thống nhất:
- Tên hàng và mô tả hàng hóa.
- Số lượng, đơn vị tính và trị giá.
- Mã HS dự kiến.
- Số hợp đồng, Invoice và Packing List.
- Địa điểm, phương thức và thời gian giao nhận.
- Loại hình tờ khai dự kiến.
- Trách nhiệm cung cấp và lưu trữ chứng từ.
Thông tin trên tờ khai xuất khẩu và nhập khẩu phải có tính đối ứng. Chênh lệch về tên hàng, số lượng, trị giá hoặc số chứng từ có thể khiến hồ sơ bị yêu cầu giải trình.
Bước 3: Mở tờ khai xuất khẩu tại chỗ
Doanh nghiệp xuất khẩu khai báo đầy đủ thông tin hàng hóa trên hệ thống hải quan.
Tùy loại hình hoạt động, doanh nghiệp có thể sử dụng mã loại hình phù hợp như xuất gia công, xuất sản xuất xuất khẩu hoặc loại hình khác theo hướng dẫn hiện hành. Không nên mặc định sử dụng một mã loại hình cho tất cả giao dịch xuất nhập khẩu tại chỗ.
Sau khi đăng ký, tờ khai được phân luồng xanh, vàng hoặc đỏ để thực hiện các bước kiểm tra tương ứng.
Bước 4: Giao hàng tại Việt Nam
Hàng hóa được giao cho doanh nghiệp nhập khẩu tại địa điểm đã thống nhất và theo chỉ định của thương nhân nước ngoài.
Khi giao nhận, hai bên nên lập và lưu trữ:
- Biên bản bàn giao.
- Phiếu xuất kho.
- Chứng từ vận chuyển nội địa.
- Xác nhận số lượng và tình trạng hàng hóa.
- Thông tin phương tiện và thời gian giao nhận nếu cần.
Địa điểm, thời hạn và phương thức giao nhận phải được thông báo với cơ quan hải quan theo quy định.
Bước 5: Mở tờ khai nhập khẩu tại chỗ
Doanh nghiệp nhập khẩu khai tờ khai tương ứng và thể hiện thông tin liên kết với tờ khai xuất khẩu tại chỗ.
Bên nhập khẩu đồng thời thực hiện:
- Khai mã HS.
- Khai trị giá hải quan.
- Xác định chính sách thuế.
- Nộp hồ sơ quản lý chuyên ngành nếu có.
- Nộp thuế hoặc thực hiện thủ tục miễn thuế theo loại hình.
- Phối hợp kiểm tra hồ sơ hoặc hàng hóa khi tờ khai phân luồng vàng, đỏ.
Bước 6: Hoàn tất và đối chiếu hai tờ khai
Hàng hóa chỉ được xem là hoàn thành thủ tục xuất nhập khẩu tại chỗ khi cả tờ khai xuất khẩu và tờ khai nhập khẩu đã hoàn tất thủ tục hải quan.
Hai bên cần đối chiếu lại:
- Số tờ khai.
- Trạng thái thông quan.
- Số lượng và trị giá.
- Mã HS.
- Chứng từ giao nhận.
- Thuế và nghĩa vụ tài chính.
- Hồ sơ lưu trữ phục vụ kiểm tra sau thông quan.
Thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu tại chỗ
Chính sách thuế phụ thuộc vào từng loại hình và mục đích sử dụng hàng hóa.
1. Đối với bên xuất khẩu tại chỗ
Doanh nghiệp có thể được áp dụng thuế GTGT 0% nếu giao dịch đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo pháp luật thuế, bao gồm hồ sơ hợp đồng, hóa đơn, thanh toán và chứng từ hải quan.
Một tờ khai xuất khẩu tại chỗ không đồng nghĩa đương nhiên với việc được áp dụng thuế GTGT 0%.
2. Đối với bên nhập khẩu tại chỗ
Bên nhập khẩu có thể phát sinh:
- Thuế nhập khẩu.
- Thuế GTGT hàng nhập khẩu.
- Thuế tiêu thụ đặc biệt.
- Thuế bảo vệ môi trường.
- Thuế chống bán phá giá hoặc thuế phòng vệ thương mại.
Một số loại hình gia công, sản xuất xuất khẩu hoặc doanh nghiệp chế xuất có thể được áp dụng chính sách miễn thuế nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện.
Những lỗi thường gặp khi làm xuất nhập khẩu tại chỗ
Hiểu rằng hàng giao trong nước thì không cần khai hải quan
Đây là lỗi phổ biến. Hàng hóa được giao tại Việt Nam nhưng nếu thuộc giao dịch xuất nhập khẩu tại chỗ thì hai bên vẫn phải mở và hoàn thành tờ khai tương ứng.
Áp dụng sai cấu trúc giao dịch
Không phải cứ có thương nhân nước ngoài chỉ định giao hàng là đủ điều kiện. Doanh nghiệp phải kiểm tra bản chất hợp đồng và trường hợp hàng hóa theo quy định hiện hành.
Khai sai mã loại hình
Mã loại hình phụ thuộc vào hoạt động gia công, sản xuất xuất khẩu, doanh nghiệp chế xuất hoặc mục đích nhập khẩu. Việc ghi cố định E31, E41 hoặc E42 cho mọi trường hợp là không chính xác.
Thông tin trên hai tờ khai không khớp
Các lỗi thường gặp gồm:
- Khác tên hàng.
- Khác số lượng hoặc đơn vị tính.
- Khác trị giá.
- Sai số hợp đồng hoặc Invoice.
- Không thể hiện đúng thông tin tờ khai đối ứng.
Giao hàng nhưng không lưu chứng từ
Thiếu biên bản bàn giao, phiếu xuất kho hoặc chứng từ vận chuyển có thể gây khó khăn khi giải trình với cơ quan hải quan hoặc cơ quan thuế.
Mặc định được miễn thuế hoặc áp dụng VAT 0%
Chính sách thuế chỉ được áp dụng khi doanh nghiệp đáp ứng đúng điều kiện về loại hình, mục đích sử dụng và bộ chứng từ.
Không kiểm tra chính sách mặt hàng
Hàng nhập khẩu tại chỗ vẫn có thể thuộc diện kiểm tra chất lượng, hợp quy, kiểm dịch, an toàn thực phẩm hoặc phải xin giấy phép chuyên ngành.
Checklist dành cho doanh nghiệp lần đầu thực hiện
Trước khi khai báo, doanh nghiệp nên kiểm tra các nội dung sau:
- Giao dịch có thuộc trường hợp xuất nhập khẩu tại chỗ không?
- Hợp đồng có thể hiện đúng vai trò của các bên không?
- Có chỉ định giao hàng tại Việt Nam không?
- Đã xác định đúng người xuất khẩu và người nhập khẩu chưa?
- Đã thống nhất mã HS, tên hàng, số lượng và trị giá chưa?
- Đã xác định đúng mã loại hình chưa?
- Mặt hàng có cần giấy phép hoặc kiểm tra chuyên ngành không?
- Đã kiểm tra nghĩa vụ thuế chưa?
- Địa điểm và thời gian giao hàng đã được thống nhất chưa?
- Đã chuẩn bị chứng từ giao nhận chưa?
- Hai bên đã phân công người theo dõi tờ khai đối ứng chưa?
- Hồ sơ có đủ để phục vụ kiểm tra sau thông quan không?
Xem thêm:
- Checklist nhập khẩu hàng hóa
- Doanh nghiệp mới nhập khẩu cần chuẩn bị những hồ sơ gì?
- Quy trình dịch vụ nhập khẩu
Khi nào doanh nghiệp nên thuê dịch vụ khai hải quan?
Doanh nghiệp nên cân nhắc sử dụng dịch vụ khi:
- Lần đầu thực hiện xuất nhập khẩu tại chỗ.
- Chưa xác định được giao dịch có đủ điều kiện áp dụng hay không.
- Hai bên sử dụng loại hình hải quan khác nhau.
- Hàng hóa thuộc diện quản lý chuyên ngành.
- Chưa xác định được mã HS và chính sách thuế.
- Hồ sơ có nhiều hợp đồng, Invoice hoặc chỉ định giao hàng.
- Tờ khai xuất khẩu và nhập khẩu có nguy cơ không khớp.
- Hàng cần giao gấp nhưng doanh nghiệp chưa có quy trình phối hợp.
Mison Trans hỗ trợ doanh nghiệp rà soát cấu trúc giao dịch, kiểm tra chứng từ, xác định chính sách mặt hàng và thực hiện dịch vụ khai hải quan trọn gói.
Dịch vụ khai báo xuất nhập khẩu tại chỗ tại Mison Trans
Mison Trans hỗ trợ:
- Kiểm tra điều kiện thực hiện xuất nhập khẩu tại chỗ.
- Rà soát hợp đồng và chỉ định giao hàng.
- Kiểm tra Invoice, Packing List và chứng từ liên quan.
- Tư vấn mã HS và chính sách thuế.
- Kiểm tra chính sách quản lý chuyên ngành.
- Khai tờ khai xuất khẩu và nhập khẩu tại chỗ.
- Phối hợp xử lý luồng vàng, luồng đỏ.
- Theo dõi và đối chiếu tờ khai giữa các bên.
- Hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ lưu trữ sau thông quan.
Doanh nghiệp có thể gửi tên hàng, catalogue, hình ảnh, mã HS dự kiến, Invoice và Packing List để Mison Trans kiểm tra thủ tục và các rủi ro chính sách trước khi thực hiện.
Phát hiện rủi ro hồ sơ trước khi hàng về? Gửi chứng từ hoặc mô tả tình trạng lô hàng để Mison Trans kiểm tra sơ bộ rủi ro về hồ sơ, mã HS, thuế và chính sách nhập khẩu nhé! Kiểm tra sơ bộ mã HS & thuế Rà rủi ro hồ sơ / chứng từ Bảo mật thông tin Thông tin của bạn được bảo mật và chỉ sử dụng để tư vấn
Kết luận
Xuất nhập khẩu tại chỗ giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian giao hàng và hạn chế chi phí vận chuyển quốc tế. Tuy nhiên, đây vẫn là một hoạt động chịu sự quản lý hải quan, thuế và chính sách hàng hóa.
Trước khi giao hàng, doanh nghiệp cần kiểm tra đúng điều kiện áp dụng, loại hình tờ khai, mã HS, nghĩa vụ thuế và bộ chứng từ đối ứng giữa bên xuất khẩu và bên nhập khẩu. Việc rà soát hồ sơ từ đầu sẽ giúp hạn chế tình trạng tờ khai không khớp, chậm thông quan hoặc bị yêu cầu giải trình sau này.
Liên hệ Mison Trans để được hỗ trợ nhanh qua hotline.
